คำอธิบายสรุปสาระสำคัญพระราชบัญญัติความปลอดภัย

อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554

กระทรวงแรงงาน โดยกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

พระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 มีเจตนารมณ์เพื่อวางมาตรการควบคุม กำกับ ดูแล และบริหารจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานให้แก่ลูกจ้างซึ่งเป็นทรัพยากรบุคคลอันเป็นกำลังสำคัญของชาติให้มีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความปลอดภัยในการทำงานสอดคล้องกับสภาวการณ์ในปัจจุบันที่มีการนำเทคโนโลยี เครื่องมือ เครื่องจักร อุปกรณ์ สารเคมี และสารเคมีอันตรายมาใช้ในกระบวนการผลิต การก่อสร้าง และบริการ ทั้งนี้ พระราชบัญญัติฉบับนี้ประกอบด้วยบทบัญญัติ 8 หมวด 74 มาตรา โดยมีสาระสำคัญ ดังนี้

1. ขอบเขตการบังคับใช้

ใช้บังคับตั้งแต่วันที่ 16 กรกฎาคม 2554 เป็นต้นไป โดยพระราชบัญญัตินี้มิให้ใช้บังคับแก่:

(1) ราชการส่วนกลาง ราชการส่วนภูมิภาค และราชการส่วนท้องถิ่น
(2) กิจการอื่นทั้งหมดหรือแต่บางส่วนตามที่กำหนดในกฎกระทรวง

*หมายเหตุ: ให้ส่วนราชการต่างๆ จัดให้มีมาตรฐานในการบริหารและการจัดการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานในหน่วยงานของตนไม่ต่ำกว่ามาตรฐานความปลอดภัยตามพระราชบัญญัตินี้

2. บทนิยามสำคัญ

ความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน: การกระทำหรือสภาพการทำงานซึ่งปลอดจากเหตุอันจะทำให้เกิดการประสบอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ หรือสุขภาพอนามัยอันเนื่องจากการทำงานหรือเกี่ยวกับการทำงาน
นายจ้าง: นายจ้างตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน และให้หมายความรวมถึง ผู้ประกอบกิจการซึ่งยอมให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดมาทำงานหรือทำผลประโยชน์ให้แก่หรือในสถานประกอบกิจการ ไม่ว่าการทำงานนั้นจะเป็นส่วนหนึ่งส่วนใดหรือทั้งหมดในกระบวนการผลิตหรือธุรกิจในความรับผิดชอบของผู้ประกอบกิจการนั้นหรือไม่ก็ตาม
ลูกจ้าง: ลูกจ้างตามกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองแรงงาน และให้หมายความรวมถึงผู้ซึ่งได้รับความยินยอมให้ทำงานหรือทำผลประโยชน์ให้แก่หรือในสถานประกอบกิจการของนายจ้าง ไม่ว่าจะเรียกชื่ออย่างไรก็ตาม

3. หมวด 1 บททั่วไป

3.1 ให้นายจ้างมีหน้าที่จัดและดูแลสถานประกอบกิจการและลูกจ้างให้มีสภาพการทำงานและสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ปลอดภัยและถูกสุขลักษณะ รวมทั้งส่งเสริมสนับสนุนการปฏิบัติงานของลูกจ้างมิให้ลูกจ้างได้รับอันตรายต่อชีวิต ร่างกาย จิตใจ และสุขภาพอนามัย
3.2 ให้ลูกจ้างมีหน้าที่ให้ความร่วมมือกับนายจ้างในการดำเนินการและส่งเสริมด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน เพื่อให้เกิดความปลอดภัยแก่ลูกจ้างและสถานประกอบกิจการ

4. หมวด 2 การบริหาร การจัดการ และการดำเนินการด้านความปลอดภัย

4.1 ให้นายจ้างบริหาร จัดการ และดำเนินการด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน ให้เป็นไปตามมาตรฐานที่กำหนดในกฎกระทรวง และให้ลูกจ้างมีหน้าที่ปฏิบัติตามหลักเกณฑ์ตามมาตรฐานที่กำหนด
4.2 บุคคลหรือนิติบุคคลใดประสงค์จะให้บริการในการตรวจวัด ตรวจสอบ ทดสอบ รับรอง ประเมินความเสี่ยง รวมทั้งจัดฝึกอบรมหรือให้คำปรึกษา จะต้องขึ้นทะเบียนหรือได้รับใบอนุญาตจากอธิบดีกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานตามมาตรา 8
4.3 ให้นายจ้างจัดให้มีเจ้าหน้าที่ความปลอดภัยในการทำงาน (จป.) บุคลากร หน่วยงาน หรือคณะบุคคลเพื่อดำเนินการด้านความปลอดภัยในสถานประกอบกิจการ และจะต้องขึ้นทะเบียนต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
4.4 ให้นายจ้างแจ้งให้ลูกจ้างทราบถึงอันตรายที่อาจจะเกิดขึ้นจากการทำงาน และแจกคู่มือปฏิบัติงานให้ลูกจ้างทุกคนก่อนที่ลูกจ้างจะเข้าทำงาน เปลี่ยนงาน หรือเปลี่ยนสถานที่ทำงาน
4.5 ให้นายจ้างจัดให้ผู้บริหาร หัวหน้างาน และลูกจ้างทุกคนได้รับการฝึกอบรมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน
4.6 ให้นายจ้างติดประกาศสัญลักษณ์เตือนอันตรายและเครื่องหมายเกี่ยวกับความปลอดภัย รวมทั้งข้อความแสดงสิทธิและหน้าที่ของนายจ้างและลูกจ้าง ณ สถานประกอบกิจการ
4.7 ให้นายจ้างจัดและดูแลให้ลูกจ้างสวมใส่อุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE) ที่ได้มาตรฐาน ในกรณีที่ลูกจ้างไม่สวมใส่ ให้นายจ้างสั่งให้หยุดการทำงานนั้นจนกว่าลูกจ้างจะสวมใส่อุปกรณ์ดังกล่าว

5. หมวด 3 คณะกรรมการความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

กำหนดให้มีคณะกรรมการความปลอดภัยฯ (คปอ.) ในสถานประกอบกิจการ โดยมีอำนาจหน้าที่เสนอความเห็นต่อรัฐมนตรี/นายจ้าง เกี่ยวกับนโยบาย แผนงาน มาตรฐาน และมาตรการความปลอดภัย รวมทั้งการพัฒนาสภาพแวดล้อมในการทำงาน ออกกฎกระทรวง ประกาศ และระเบียบ วินิจฉัยอุทธรณ์

6. หมวด 4 การควบคุม กำกับ ดูแล

6.1 ให้นายจ้างประเมินอันตราย ศึกษาผลกระทบของสภาพแวดล้อมในการทำงาน จัดทำแผนการดำเนินงานด้านความปลอดภัย และแผนการควบคุมดูแลลูกจ้างและสถานประกอบกิจการ โดยได้รับการรับรองผลจากผู้ชำนาญการ
6.2 ให้นายจ้างแจ้งต่อพนักงานตรวจความปลอดภัยในกรณีที่สถานประกอบกิจการใดเกิดอุบัติภัยร้ายแรง หรือลูกจ้างประสบอันตรายจากการทำงาน เช่น ลูกจ้างเสียชีวิต หรือเกิดเพลิงไหม้ การระเบิด หรือสารเคมีรั่วไหล

7. หมวด 5 พนักงานตรวจความปลอดภัย

พนักงานตรวจความปลอดภัยมีอำนาจหน้าที่เข้าไปในสถานประกอบกิจการเพื่อตรวจสอบ บันทึกภาพและเสียง เก็บตัวอย่างวัสดุมาวิเคราะห์ สอบถามข้อเท็จจริง และมีอำนาจสั่งให้นายจ้างหรือลูกจ้างปฏิบัติให้ถูกต้อง แก้ไข ปรับปรุง หรือสั่งให้หยุดการใช้งานเครื่องจักร อุปกรณ์ หรืออาคารสถานที่ที่อาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรงเป็นการชั่วคราวได้

8. หมวด 6 กองทุนความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

จัดตั้งกองทุนความปลอดภัยฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นทุนใช้จ่ายในการดำเนินการด้านความปลอดภัย การส่งเสริม สนับสนุน การศึกษาวิจัย และการให้กู้ยืมแก่นายจ้างเพื่อปรับปรุงสภาพความปลอดภัย

9. หมวด 7 สถาบันส่งเสริมความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน

จัดตั้งสถาบันส่งเสริมความปลอดภัยฯ (สสปท.) เพื่อเป็นหน่วยงานหลักในการส่งเสริม สนับสนุน พัฒนา และให้บริการเกี่ยวกับการวิจัยและพัฒนาองค์ความรู้ด้านความปลอดภัยในการทำงาน

10. หมวด 8 บทกำหนดโทษ

พ.ร.บ. นี้ กำหนดบทลงโทษทางอาญาแก่ผู้ฝ่าฝืน โดยมีโทษสูงสุดคือ จำคุกไม่เกิน 2 ปี หรือปรับไม่เกิน 800,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ และมีโทษขั้นต่ำสุดคือปรับไม่เกิน 40,000 บาท

11. บทเฉพาะกาล

ในระหว่างที่ยังมิได้ออกกฎกระทรวง ประกาศ หรือระเบียบเพื่อปฏิบัติการตามพระราชบัญญัตินี้ ให้นำกฎกระทรวงที่ออกตามความในหมวด 8 แห่งพระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541 มาใช้บังคับโดยอนุโลม

⚠️ หมายเหตุสำคัญ:

คำอธิบายสรุปสาระสำคัญของพระราชบัญญัติความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงาน พ.ศ. 2554 นี้ มีขึ้นเพื่อประโยชน์ในการทำความเข้าใจสาระสำคัญของกฎหมายเท่านั้น ส่วนการปฏิบัติตามกฎหมายให้เป็นไปอย่างถูกต้อง นายจ้าง ลูกจ้าง หรือผู้ที่เกี่ยวข้อง จะต้องศึกษาทำความเข้าใจและยึดถือตัวบทกฎหมายฉบับเต็มเป็นสำคัญ

คลังความรู้ & อัปเดตกฎหมาย

หมวดหมู่หลัก

แบบฟอร์มความปลอดภัย