มาตรฐานระดับเสียงและแสงสว่างในพื้นที่สำนักงานและฝ่ายผลิตตามกฎหมายกระทรวงแรงงาน
สภาพแวดล้อมในการทำงานที่เหมาะสม ถือเป็นหัวใจสำคัญในการปกป้องสุขภาพและความปลอดภัยของพนักงาน โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องของ "ระดับเสียง" และ "แสงสว่าง" ซึ่งเป็นปัจจัยทางกายภาพที่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อประสิทธิภาพการทำงาน สุขภาพกาย และสุขภาพจิตของบุคลากรในสถานประกอบการ กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานจึงได้ออกกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสภาพแวดล้อมในการทำงานเกี่ยวกับความร้อน แสงสว่าง และเสียง เพื่อบังคับใช้อย่างเป็นทางการ
1. มาตรฐานระดับเสียงในการทำงาน (Workplace Noise Standards)
ตามกฎหมายกระทรวงแรงงาน กำหนดมาตรฐานระดับเสียงเฉลี่ยตลอดระยะเวลาการทำงาน (TWA - Time Weighted Average) ของลูกจ้างไว้ดังนี้:
| ชั่วโมงการทำงานต่อวัน | ระดับเสียงเฉลี่ยสูงสุดที่ได้รับสัมผัส (dBA) |
|---|---|
| ทำงานไม่เกิน 8 ชั่วโมง/วัน | ไม่เกิน 90 dBA |
| ทำงานระหว่าง 8 - 24 ชั่วโมง/วัน | ไม่เกินระดับเสียงที่คำนวณตามสูตรกฎหมาย (ห้ามสัมผัสเสียงเกิน 85 dBA เฉลี่ย 8 ชั่วโมง) |
| ระดับเสียงสูงสุด ณ เวลาใดเวลาหนึ่ง (Peak Sound Level) | ห้ามเกิน 140 dBA |
*หมายเหตุ: ปัจจุบันตามประกาศกรมฯ แนะนำให้สถานประกอบการพยายามควบคุมระดับเสียงในพื้นที่ผลิตทั่วไปไม่ให้เกิน 85 dBA ตลอดเวลาการทำงาน 8 ชั่วโมง เพื่อการปกป้องสุขภาพที่ดีที่สุดของลูกจ้าง
2. มาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง (Illumination / Lux Standards)
พระราชบัญญัติและกฎกระทรวงกำหนดมาตรฐานความเข้มของแสงสว่าง ณ บริเวณพื้นที่ทำงานของพนักงาน โดยวัดหน่วยความเข้มเป็น ลักซ์ (Lux) เพื่อไม่ให้เกิดความล้าทางสายตาและลดอุบัติเหตุ:
| พื้นที่ปฏิบัติงาน | ความเข้มของแสงสว่างต่ำสุด (Lux) | ตัวอย่างลักษณะงาน |
|---|---|---|
| ทางเดิน ทางผ่าน บันได | 50 Lux | พื้นที่สัญจรทั่วไป, บันไดหนีไฟ |
| งานหยาบ / สายการผลิตทั่วไป | 100 - 200 Lux | งานประกอบชิ้นส่วนขนาดใหญ่, งานบรรจุหีบห่อ |
| สำนักงานทั่วไป (Office Desk) | 300 - 500 Lux | งานเอกสาร, การใช้งานคอมพิวเตอร์, ห้องประชุม |
| งานละเอียด / ตรวจสอบชิ้นงาน | 600 - 1,005 Lux | งานเย็บผ้า, งานเจียระไน, งานตรวจสอบQCความละเอียดปานกลาง |
| งานละเอียดลออเป็นพิเศษ | 1,000+ Lux | การตรวจสอบแผงวงจรอิเล็กทรอนิกส์ (Microchip), งานแล็บเคมีละเอียด |
3. มาตรการจัดการและควบคุมเมื่อพบปัญหา
- การตรวจวัดประจำปี (Annual Audits): กฎหมายกำหนดให้สถานประกอบการต้องตรวจวัดระดับความร้อน แสงสว่าง และเสียง อย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง โดยผู้ตรวจประเมินที่ได้รับการขึ้นทะเบียนรับรอง
- การจัดเตรียมอุปกรณ์คุ้มครองความปลอดภัยส่วนบุคคล (PPE): ในพื้นที่เสียงดังเกินมาตรฐาน ต้องจัดให้มีครอบหูลดเสียง (Ear Muffs) หรือปลั๊กลดเสียง (Ear Plugs) ให้พนักงานสวมใส่ตลอดเวลาปฏิบัติงาน
- โครงการอนุรักษ์การได้ยิน (Hearing Conservation Program): โรงงานอุตสาหกรรมที่มีพื้นที่เสียงดังเฉลี่ย 8 ชั่วโมงทำงานตั้งแต่ 85 dBA ขึ้นไป จะต้องจัดทำโครงการเพื่อปกป้องและตรวจเช็กสมรรถภาพการได้ยินของพนักงานเป็นประจำทุกปี
