คู่มือการวัดผลและตรวจวัดดัชนีความร้อนสะสม (WBGT) ในพื้นที่ทำงานอุณหภูมิสูง
การทำงานในสภาพแวดล้อมที่มีอุณหภูมิและความร้อนสูง เช่น โรงหล่อเหล็ก, โรงงานผลิตกระจก, พื้นที่หน้าเตาอบ หรือกลางแดดจัด อาจส่งผลให้ลูกจ้างเจ็บป่วยด้วยภาวะโรคลมแดด (Heat Stroke) หรือเหนื่อยล้าจนเกิดอุบัติเหตุ กฎกระทรวงแรงงานจึงได้บังคับใช้เกณฑ์มาตรฐานดัชนีความร้อนสะสม **WBGT (Wet Bulb Globe Temperature)** เพื่อควบคุมชั่วโมงการทำงานและการพักผ่อนของลูกจ้าง
1. ดัชนี WBGT คืออะไร?
WBGT คือ ดัชนีวัดระดับความร้อนสะสมที่คำนวณจากค่าอุณหภูมิของเทอร์โมมิเตอร์กระเปาะเปียกธรรมชาติ (วัดความชื้นสะสมและทิศทางลม Tw), อุณหภูมิของเทอร์โมมิเตอร์แบบโกลบ (วัดการแผ่รังสีความร้อน Tg) และอุณหภูมิกระเปาะแห้ง (วัดอุณหภูมิอากาศปกติ Td):
- สูตรการหาค่าเมื่อทำงานกลางแจ้งมีรังสีดวงอาทิตย์:
WBGT = 0.7 Tw + 0.2 Tg + 0.1 Td - สูตรการหาค่าเมื่อทำงานภายในอาคารไม่มีแสงแดด:
WBGT = 0.7 Tw + 0.3 Tg
2. เกณฑ์มาตรฐานดัชนีความร้อน WBGT สูงสุดตามกฎหมายไทย
| ลักษณะภาระงานของลูกจ้าง | มาตรฐานความร้อนสูงสุด (WBGT) | ตัวอย่างงานในโรงงาน |
|---|---|---|
| งานเบา (Light Work) | ไม่เกิน 34.0 °C | งานควบคุมเครื่องจักรนั่งทำสบายๆ, งานเขียนแบบหรือพิมพ์งานห้องคุมไฟ |
| งานปานกลาง (Moderate Work) | ไม่เกิน 32.0 °C | งานประกอบชิ้นส่วนรถยนต์, การเจาะ ยึด ตะไบไม้ด้วยเครื่องมือกล, งานตักเข็นวัสดุทั่วไป |
| งานหนัก (Heavy Work) | ไม่เกิน 30.0 °C | งานหล่อหลอมโลหะหน้าเตาหลอมร้อนจัด, งานยกหิน ยกถังแก๊สขนาดใหญ่, งานขุดเจาะเจียเหล็กต่อเนื่องพละกำลังเยอะ |
3. มาตรการเมื่อระดับความร้อนเกินเกณฑ์มาตรฐาน
หากสถานประกอบการทำการตรวจวัดแล้วพบว่าเกินเกณฑ์กฎหมาย จะต้องปรับปรุงแก้ไขทันที เช่น การติดตั้งระบบระบายความร้อน พัดลมดูดอากาศ, การจัดหาจุดแอร์คูลเลอร์พักผ่อน, การจัดแบ่งเวลาทำงานสลับพักผ่อน (Work-Rest Schedule) อย่างเหมาะสม และจัดเตรียมน้ดื่มและน้ำผสมเกลือแร่แก่พนักงาน
